Contentmarketing: een kwestie van definitie

Contentmarketing: een kwestie van definitie

Contentmarketing is misschien wel hét marketingwoord van het jaar. Iedereen heeft er de mond van vol en gaat er (volgens de eigen plannen) volop mee aan de slag. Het is dan ook not done om te vragen wat men precies bedoelt met contentmarketing. Nochtans is contentmarketing een discipline in ontwikkeling, die professionaliseert, nog weinig academische wortels heeft, en bovendien een diffuse ontstaansgrond kent. Het is dan ook niet zo vreemd dat er volop wordt gediscussieerd over de definitie van het vakgebied. Wat houdt het precies in en wat mogen we ervan verwachten? In dit artikel verkennen we een aantal gangbare definities.

Contentmarketing kent vele verschijningsvormen. Van customer magazines tot blogs en vlogs, van whitepapers en online reviews, tot events, tutorials op YouTube, en customercarecontacten via Facebook en twitter. Het is een vorm van marketing waarin het bieden van (voor jouw specifieke doelgroep) relevante content centraal staat. Content die zorgt voor interactie met je klant.

Contentmarketing: je eigen uitgever zijn

Je kunt contentmarketing zien als een vorm van uitgeven: bedrijven kopen geen ruimte meer in bij adverteerders, maar benaderen zelf partijen met eigen content. In het Handboek Content Strategie stelt Patrick Petersen dat contentmarketing draait om de uitvoering, de publicatie en de creatie van de juiste content voor de juiste kanalen. Een verschil met de klassieke uitgever is er wel: die verdient zijn brood met publicaties, terwijl organisaties met contentmarketing een stimulans geven aan de marketing van hun producten en diensten of de relatie met stakeholders verbeteren; aan datgene dus waarmee zij uiteindelijk hun brood verdienen. Het doel is dus anders, maar de werkzaamheden vertonen veel overeenkomsten met die van een uitgever.

Ook de oriëntatie van contentmarketeer verschilt van die van de uitgever, waarbij te verspreiden content ‘king’ is. Contentmarketeers worden geacht uitgesproken ontvangergericht te zijn: de inhoud van de communicatie wordt afgestemd op wat de ontvanger nodig heeft, in een specifieke situatie, voor een concreet vraagstuk. Alhoewel opgemerkt moet worden dat uitgevers zich ook aanpassen aan het digitale tijdperk en weten dat informatie er moet zijn op momenten dat ontvangers of abonnees daar behoefte aan hebben. De verschillen tussen de moderne uitgever en de contentmarketeer worden vanuit dit perspectief klein(er).

Een derde verschil in de uitgeefbenadering is de content zelf. Uitgevers én contentmarketeers weten dat het lineair waardecreatieproces achterhaald is. Content volgt niet langer de weg van auteur naar redacteur naar zetter, drukker, verspreider en ontvanger. Content komt niet beschikbaar in batches. Content komt, in een continu proces, van verschillende bronnen binnen en buiten de organisatie, van consumenten en professionals, passeert redacteurs, kent andere informatiedragers dan papier, wordt gedeeld, bewerkt, verrijkt en opgeslagen. Iedereen kan tegenwoordig content creëren; het is niet langer voorbehouden aan de professionals, maar ook aan consumenten en ontvangers, net als de contentmarketing bedrijvende organisaties. Iets wat gecreëerd is door de professionele journalist, de creator, of de beoordelende redacteur is niet per definitie meer betrouwbaar. Het tegendeel kan zelfs het geval zijn; autoriteit wordt gewantrouwd, het vertrouwen bestaat in de onafhankelijke, onpartijdige personen, alleen of gezamenlijk: de crowd.

Je kunt kortom contentmarketing als een vorm van modern uitgeven zien waarbij het gaat om multimediale activiteiten, die overigens niet tot doel hebben er direct geld mee te verdienen. Dat doet de organisatie met de verkoop van zijn producten en diensten. Deze definitie geeft een goed beeld van de activiteiten die komen kijken bij contentmarketing en van de competenties die ervoor nodig zijn. Het helpt ook om de veranderende relatie tussen contentmarketing enerzijds en de reclame- en mediabureaus en de uitgevers/mediabedrijven anderzijds te begrijpen.

Contentmarketing is een methode om je bedrijf winstgevend te maken

Contentmarketing winstgevend geld boomJoe Pulizzi, een van de grondleggers van contentmarketing en toonaangevend contentmarketingspecialist, omschrijft het vakgebied op contentmarketinginstitute.com als volgt:

Content marketing is a marketing and business process of creating and distributing valuable, relevant and consistent content to attract and acquire a clearly defined audience – with the objective of driving profitable customer action.

In een eerdere omschrijving sprak hij van een ‘marketingtechniek’; terecht heeft hij het nu over een marketing- en businessproces, een aaneenschakeling van activiteiten met een commercieel en bedrijfsmatig karakter. De functie of het doel van die activiteiten is waardevolle, relevante en consistente content te bieden aan een helder omschreven groep ontvangers. Niet de zender, maar de ontvanger staat centraal. Het is niet de bedoeling dat, zoals bij advertising, content ‘gepusht’ wordt en dat in toenemende mate weerstand ontstaat bij de ontvanger, zodat deze zich gaat wapenen; de berichten blokkeert, ontloopt, etc.

Contentmarketing volgt een ander pad en beoogt juist vanuit de ontvanger te redeneren. Via contentmarketing wil een organisatie de afstand tot consumenten verkleinen, hen helpen, entertainen, het engagement verhogen, het vertrouwen en de reputatie verbeteren of zelfs herstellen. Door de ontvanger centraal te zetten, lijkt het alsof het eigenbelang op de tweede plek komt te staan of in het geheel van het toneel verdwijnt. Dit is vanzelfsprekend niet de bedoeling; contentmarketing is geen altruïstische activiteit. Pulizzi maakt terecht melding van het realiseren van winstgevende acties bij consumenten in de afgebakende doelgroep. Als die ontbreken, zal het lastig zijn (financiële) middelen vrij te maken voor dit marketing- en bedrijfsproces.

Wat binnen een ontvangergerichte oriëntatie wel en wat niet gepast is, valt te bediscussiëren. Past het bijvoorbeeld om met contentmarketing direct de verkoop te stimuleren? Verval je dan niet in een zendergerichte benadering? Christine Liebrecht, specialist op het gebied van persuasieve communicatie, heeft de meest gehanteerde doelstellingen van contentmarketeers in de Verenigde Staten en in Nederland op een rijtje gezet. Uit deze inventarisatie en vergelijking blijkt dat Amerikanen contentmarketing veelal inzetten voor conversie en acquisitie en Nederlanders dit minder doen. Je kunt je afvragen of uitingen waarvan het afsluiten van transacties het directe doel is nog wel ontvangergericht zijn en in de geest van contentmarketing zijn opgesteld.

Doelstellingen die meer passen bij een ontvangergerichte benadering zijn logischerwijs, zoals ook blijkt uit de linkerkolom in figuur 1, het versterken van het bereik, de reputatie, de deskundigheid, het imago en de relatie. Langs indirecte weg, en mogelijk op langere termijn, wordt gestreefd naar een betere prestatie onder de streep.

Contentmarketing doelstellingen

Contentmarketing: een diffuus vakgebied

Contentmarketing Chaos arrows pijlenDe bovenstaande definities geven nog geen antwoord op een veelgestelde vraag: waarin ligt het verschil tussen contentmarketing en bijvoorbeeld branded journalism, bedrijfsjournalistiek, branded content, native advertising, sponsored content, public relations of zelfs inbound marketing? De eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat dat onderscheid vaak moeilijk te maken is. Contentmarketing begeeft zich op het werkterrein van veel andere disciplines omdat het immers een set van marketing- en businessprocessen is, die vanuit een bepaalde optiek worden ingevuld. Bovendien is contentmarketing meestal niet het enige antwoord op de vraag hoe een organisatie het beste de communicatie met de markt kan invullen. In veel gevallen blijft ook een ‘push’ benadering in de marketingcommunicatie waardevol om prospects dat laatste zetje te geven, zodat er ook gekocht wordt. Relaties met aandeelhouders, werknemers, omwonenden, gemeente, en andere stakeholders blijven ook nodig. In het vinden van de juiste balans en afstemming tussen de verschillende wijzen van communiceren, vervagen de grenzen van een strikte begripsafbakening.

Veel relevanter dan een gevecht over de domeinen en de werkterreinen, is een discussie over de manier waarop een organisatie op de meest effectieve en efficiënte manier inhoud kan geven aan de integrale communicatie van een organisatie met haar stakeholders, waaronder de klanten en gebruikers. Daarin kan een contentmarketinguiting de ene keer de gedaante aannemen van advertising, de volgende keer van objectieve, feitelijke voorlichting.

Conclusie

De discussie over betekenis en reikwijdte van contentmarketing is tekenend voor de ontwikkelingsfase waarin de discipline zich bevindt, die meer dan honderd jaar geleden ontstond met de eerste customer magazines, al droegen ze toen die naam nog niet. Het is enerzijds zoeken naar een definitie om activiteiten mee aan te duiden die, nu het dankzij technologische ontwikkelingen in het bereik van een ieder komt om te publiceren en te communiceren, nog verspreid over de organisatie plaatsvinden. Anderzijds een definitie die duidelijk maakt dat het gaat om dingen op een andere manier te doen; meer vanuit de ontvanger, meer in aansluiting op diens wensen en vragen, waar dan ook, met wie dan ook, gedurende welke fase van een journey. Op een wijze die de verbinding met consumenten herstelt, na een periode waarin eerder een verwijdering leek op te treden. Het is deze combinatie van eigenschappen, het doel, de bijpassende invalshoek, de processen en activiteiten en contentdragers die moeten helpen de belofte van contentmarketing, te midden van andere vormen van communicatie, waar te maken.

Bijdragen aan de discussie over de definitie van contentmarketing, zodat we tot een verdere aanscherping kunnen komen? Graag! Mail naar ed.peelen@icsb.nl.

 

Referenties:

  • Campbell, Colin and Lawrence J. Marks, (2015). Good native advertising is not a secret. Business Horizons, 58(6), 599 – 606.
  • Halvorson, Kristina en Melissa Rach, (2012). Content strategy for the web. 2nd. Ed. New York: New Riders.
  • Liebrecht, Christine, (2015). Doelstellingen behalen met contentmarketing. Amsterdam: SWOCC, 70 (september).
  • Petersen, Patrick, (2014-15). Handboek ContentStrategie, boeien en binden met een praktische contentstrategie. Amsterdam: AdfoGroep.
  • Pulizzi, Joe, (2014). Epic content marketing. New York: McGrawHill.
  • Pulizzi, Joe, (2016). Content Inc. New York: McGrawHill.
  • White, Martin, (2005). The Content management handboek. London: Facet Publishing.

Geïnteresseerd? Neem contact op met:

Prof Dr. Ed Peelen

Mijn hele werkende leven houd ik me al bezig met het klantgerichter of user centric krijgen van organisaties. Als partner bij en mede-oprichter van ICSB Marketing en Strategie en daarnaast momenteel als bijzonder hoogleraar content marketing op de Universiteit van Amsterdam en voorzitter van het Platform voor Klantgericht Ondernemen.

Leer Prof Dr. Ed Peelen beter kennen