In Nederland moeten mensen van 18 jaar en ouder betalen voor het lenen van materialen bij de openbare Bibliotheken. Het uitgangspunt van de Gratis Bieb is dat elke inwoner van Nederland gratis lid kan worden van een Bibliotheek. Daarmee heeft iedereen toegang tot de informatiedragers van de Bibliotheek en de (basis)activiteiten vanuit de 5 wettelijke functies. Voor extra diensten en activiteiten kunnen leden tegen betaling een pluspakket afsluiten.

Een vorm van gratis lidmaatschap brengt nieuwe kansen. Het maakt de Bibliotheek toegankelijk voor iedereen, dus het vergroot het bereik. Het verbetert het imago van de Bibliotheek. Het versterkt de positie als samenwerkingspartner, wat stimuleert naar nieuwe financieringsbronnen op zoek te gaan. Kortom: het zal versnelling brengen in het transitieproces dat de Bibliotheek momenteel doorloopt naar een ondernemende, brede maatschappelijke organisatie.

ICSB heeft Probiblio ondersteund de mogelijkheden te onderzoeken van een gratis lidmaatschap. Onder begeleiding van ProBiblio is een werkgroep samengesteld die bestond uit vertegenwoordigers van de Bibliotheken uit Spijkenisse, Maassluis, Rotterdam en Amsterdam en Yousri Mandour vanuit ICSB. De werkgroep heeft verschillende onderzoeken laten uitvoeren om zicht te krijgen op een mogelijke aanpak en uitwerking van een gratis lidmaatschap. Ook is een aantal directeuren en stakeholders van Bibliotheken geïnterviewd om het concept van een gratis lidmaatschap te toetsen.

Dit alles heeft geleid tot een haalbaarheidsstudie naar een gratis lidmaatschap als katalysator van de brede, maatschappelijke Bibliotheek. Bijgevoegd leest u de inzichten uit deze haalbaarheidsstudie. In een volgende fase gaat een bredere groep aan bibliotheken verder in de realisatie van dit nieuwe businessmodel, met het concrete streven om deze binnen enkele jaren te realiseren.

Sabine Margés, teamleider Management & Organisatie ProBiblio en projectleider Gratis Bieb:

Twee jaar geleden benaderde ik Yousri met de vraag of hij wilde meedenken over de mogelijkheden het lidmaatschap van Bibliotheken gratis aan te gaan bieden. Dit meedenken is uitgegroeid tot een gezamenlijke queeste waarin de expertise en bevlogenheid van Yousri een enorme bijdrage hebben geleverd om op het punt te komen waar we nu staan. Zijn creativiteit en open vizier om altijd in mogelijkheden te denken, plus zijn kracht om mensen te verbinden aan een gezamenlijke koers, heeft ertoe geleid dat we onze droom voor de bibliotheekbranche niet meer als stip aan de horizon zien, maar werkelijkheid zien worden. Dit maakt hem een zeer gewaardeerd adviseur die zijn zienswijzen en scherpte altijd op het juiste moment weet in te zetten om het resultaat voor de klant haalbaar te maken en kwalitatief beter te krijgen.